• Quỳnh Hoa

“Vì cha chúng tôi nói dối” – bi kịch của con trai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ

Giữa năm 2025, hồi ký “Vì cha chúng tôi nói dối” được xuất bản tại Việt Nam. Cuốn sách thu hút độc giả bởi người viết là Craig McNamara — con trai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert S. McNamara. Ông cũng từng được coi là “kiến trúc sư trưởng” trong cuộc chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam.


Có ý kiến cho rằng đây không chỉ là câu chuyện của một gia đình, mà còn câu chuyện của nước Mỹ. Tuy nhiên, thông tin về lịch sử trong cuốn sách này khá ít. Điều bao trùm từ đầu đến cuối tác phẩm là cuộc đấu tranh nội tâm dai dẳng của một người con: giữa tình yêu và sự ngưỡng mộ dành cho người cha quyền lực với nỗi đau đớn, sự hổ thẹn và căm giận khi đối diện với sự thật rằng cha mình bị xem là tội phạm chiến tranh và những quyết định của ông đã để lại tổn thất nặng nề cho dân thường.

“Vì cha chúng tôi nói dối” là một câu chuyện gia đình — nơi tình thân bị bẻ gãy bởi quyền lực và sự im lặng.

“Thế hệ lo âu” – Hãy kéo trẻ em ra khỏi thế giới mạng

“Cố ráng sức qua mùa đông lạnh lẽo thì ta sẽ được gặp mùa xuân”

Hồi ký “Gia đình, bạn bè và đất nước tôi”

Trong lịch sử ngoại giao thế giới, hiếm có cuộc đàm phán nào khởi đầu bằng tranh luận… về hình dáng của cái bàn. Thế nhưng, đó lại là mâu thuẫn đầu tiên nổi lên tại hội nghị Paris.

Trên hành trình lập nên sự nghiệp rực rỡ, ít ai giữ được một mái ấm gia đình trọn vẹn, nhất là đối với phụ nữ. Vậy mà bà Nguyễn Thị Bình – nguyên Phó Chủ tịch nước, nữ Bộ trưởng Ngoại giao, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Paris – đã làm được điều đó.

Lịch sử dân tộc, chân dung, cuộc đời một người phụ nữ làm cách mạng được hiện lên chân thực, giản dị, sinh động qua từng trang hồi ký “Gia đình, Bạn bè và Đất nước tôi”.

Nhớ về đêm trước đổi mới với “trái bom thơ”

Năm 1986, trước thềm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, báo Tiền Phong đăng tải bài thơ “Mùa xuân nhớ Bác” của nữ tác giả Phạm Thị Xuân Khải. Bài thơ sau khi ra đời được xem là “trái bom thơ” gây “động trời dư luận”, thu hút mạnh mẽ các tầng lớp nhân dân vào một cuộc bàn luận sôi nổi về tình hình đất nước, về những tiêu cực xã hội đang diễn ra. Cả các lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, các bộ ngành cũng quan tâm theo dõi tình hình thời sự nóng hổi quanh bài thơ. Không khí đó diễn ra trong một thời gian dài.

Cuộc đời của tác giả bài thơ “Mùa xuân nhớ Bác” cũng thay đổi từ đó với biết bao nỗi buồn, sự cay đắng, nỗi sợ hãi nhưng vẫn luôn vững một niềm tin, lòng trung thành với Đảng và sự dũng cảm vượt lên trên tất cả.

38 năm qua đi, tác giả vẫn còn những điều muốn tâm sự. Người đọc vẫn còn những câu hỏi cần nhà thơ giải đáp. Cuốn sách “Mùa xuân nhớ Bác” – tự sự của tác giả” có thể xem là một nơi để độc giả đi tìm câu trả lời và cũng là nơi để tác giả giãi bày nỗi lòng sau những dư chấn mà bài thơ của mình đã tạo nên.

Ký ức theo dòng đời – Cuộc đời tận hiến của một người từng bị khai trừ Đảng

Chuyên gia kinh tế Phan Chánh Dưỡng là người đã có nhiều đóng góp lớn lao cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Từ những ngày tiên phong tìm lối đi cho kinh tế tư nhân đến việc góp phần định hình diện mạo hiện đại của Nam Sài Gòn hôm nay, ông đã trải qua một hành trình đầy gian truân, không ít lần bị vùi dập đến trầy da tróc vảy. Nếu không mang trong mình một ý chí vươn lên mãnh liệt, một tinh thần tận hiến vì cộng đồng, thì có lẽ một người từng bị khai trừ khỏi Đảng như ông, khó lòng đứng dậy nổi.

Có một đường mòn trên biển Đông

Một trong những cách tiếp cận lịch sử mềm mại, giàu hình ảnh, có thể chạm đến trái tim của mỗi người đó là qua những tác phẩm văn học. Nhà văn Nguyên Ngọc với cuốn hồi ký “Có một đường mòn trên biển Đông” đã đem đến cho người đọc một góc nhìn đầy tính nhân văn về đường Hồ Chí Minh trên biển – con đường huyền thoại một thời là tuyệt mật.

Với quan niệm “Chính những người vô danh, vô số, âm thầm, mãi mãi, không thể nào biết hết, nói hết, không sử sách chính thức nào ghi lại, nhắc đến…chính họ là cái nền tảng mênh mông vô tận, vô địch làm nên sức mạnh thần kỳ đưa đến thắng lợi vĩ đại của dân tộc”, tác giả đã đưa quá khứ trở lại trong cuộc sống ồn ã bon chen, góp thêm một câu trả lời cho câu hỏi: Tại sao Việt Nam – một quốc gia nhỏ bé có thể chiến thắng những tên đế quốc thực dân sừng sỏ nhất thế giới.

Sử Việt 12 khúc tráng ca

Sử Việt 12 khúc tráng ca có thể xem là một cuốn sách hay với những cách tiếp cận lịch sử khá mới mẻ. Tác giả là một anh chàng kiến trúc sư sinh năm 1988. Những câu chuyện lịch sử về các vương triều Việt Nam  được kể lại theo phong cách vừa chính sử vừa dã sử. Mềm mại, hùng tráng nhưng cũng giản dị và đầy hơi thở cuộc sống. Cũng từ đây người đọc có dịp được hiểu hơn về lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của cha ông với những bài học quý giá mà tiền nhân để lại.

Tiểu sử Machiavelli – Sự kiến giải cho một con người đầy nghịch lý

Thời kỳ phục hưng lại được hình thành ngay giữa trung tâm tăm tối. Nó khởi đầu từ thi ca của Boccaccio và Dante rồi nhanh chóng lan rộng sang mọi lĩnh vực. Thời đại ấy sản sinh ra vô cùng nhiều thiên tài kỳ quặc mà cho đến tận bây giờ các nhà khoa học không thể lý giải nổi: vì sao một họa sĩ có phần ẻo lả như Leonardo De Vinci lại có thể là bậc thầy về các loại vũ khí chiến tranh; Michaelangelo ngoài điêu khắc lại còn biết thiết kế các công trình công sự vĩ đại. Và con người kỳ lạ hơn cả trên đất nước Italia giai đoạn này bất ngờ là Machiavelli – một công chức bậc trung – người gần như đã chết trong sự lãng quên và xem nhẹ. Mấy ai ở thời điểm đó có thể tin rằng hậu thế lại suy tôn Machiavelli như ông tổ của triết học chính trị, bậc thầy về chủ nghĩa cơ hội, thực dụng cho đến niềm cảm hứng cho những gã độc tài phát-xít điên cuồng. Cuốn sách của Unger chính là kiến giải cho những con người đầy nghịch lý như thế.

“Cố ráng sức qua mùa đông lạnh lẽo thì ta sẽ được gặp mùa xuân”

Cách mạng tháng 8 năm 1945 là một cuộc cách mạng vĩ đại trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp, bằng tất cả tình cảm của một người cách mạng đã tái hiện lại giai đoạn đó trong cuốn hồi ký “Những chặng đường lịch sử”. Đặc biệt, từ những trang viết của Đại tướng, chúng ta cũng có thể thấy một hình ảnh khá trọn vẹn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm tháng mà vận nước có lúc như “ngàn cân treo sợi tóc”.